Bitácora de Héctor Acebo, poeta, periodista cultural y doctor en Periodismo

Bitácora de Héctor Acebo, poeta, periodista cultural y doctor en Periodismo.
-Correo: acebobello@gmail.com
-Instagram: @hectoracebo
-Twitter: @HectorAcebo
Mostrando entradas con la etiqueta San Tirso de Abres. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta San Tirso de Abres. Mostrar todas las entradas

lunes, 25 de mayo de 2015

A Santiso non chegou o cambio... pero chegará


Non puido ser; por moi pouca diferencia de votos —12—, non chegou o necesario cambio ó meu Santiso de Abres natal. Efectivamente, Santiso seguirá gobernado por Goretti Quintana (PP), o cal equivale a dicir que este concello asturiano continuará aferrado ó inmobilismo e á mediocridade nos próximos catro anos, como vén sucedendo desde 2003 —cando os populares, coa propia Quintana á fronte, entraron na alcaldía—. 

Eu estou orgulloso do home no que confiei: Clemente Martínez (PSOE). El trouxo a Santiso grandes ideas —o seu programa era moi renovador—. E, ademais, trouxo algo fundamental: a esperanza. O futuro de Santiso ten que estar nas mans de Martínez, pra que volva dunha vez o progreso e pra despedir o ambiente tenso, de crispación, que reina neste concello desde hai doce anos.

Clemente Martínez, na súa presentación como candidato á alcaldía de Santiso de Abres.

Sei que Martínez, acompañado de Córdoba e Parapar (os outros dous concelleiros do PSOE en Santiso), fará unha oposición firme. Eu confío plenamente nel, non só porque sexa o meu primo, senón porque sei da súa lucidez, da súa constancia, da súa honradez, do seu progresismo e da súa cultura. Pode pedírselle algo máis a un futuro alcalde? 

Gracias, querido Clemen, por traernos a luz. Conta comigo. Sempre. 

jueves, 21 de mayo de 2015

La "Señora azul" de Santiso

La letra de esta canción —que el maestro Rodrigo García escribió pensando en los críticos musicales mediocres— me recuerda a la inepta alcaldesa de mi Santiso de Abres natal, Goretti Quintana Rey (PP): 


SEÑORA AZUL
Señora azul, que sin contemplación,
desde la cima de tu dignidad
vas a imponer tu terca voluntad
y, con tu opinión, medir nuestro criterio.

Señora azul, que ciega la razón,
dejas sentir tu olímpico desdén;
es sugestión tu alarde de saber,
tu realidad es sólo confusión.
Tú no puedes apreciar con propiedad
el color de la cuestión,
porque desde la barrera sueles ver
toros que no son y parecen ser.
Señora azul, de vicio criticón,
sin dar la talla de profesional,
señora azul, ¡qué lastima nos das!:
la mediocridad está en tu corazón.
Tú no puedes apreciar con propiedad
el color de la cuestión,
porque desde la barrera sueles ver
toros que no son y parecen ser.
Señora azul,
señora azul, que sin contemplación,
desde la cima de tu dignidad
vas a imponer tu terca voluntad
y, con tu opinión, medir nuestro criterio.
Señora azul, sabemos tu intención,
la frustración que te hace obrar así;
señora azul, ¡qué lastima nos das!:
la mediocridad está en tu corazón. 

(Rodrigo García)

lunes, 18 de mayo de 2015

Con Clemente Martínez (III)




Onte, co meu querido primo Clemente Martínez (PSOE), na presentación da súa candidatura á alcaldía do noso Santiso de Abres natal. Martínez estivo, como non, á altura do seu proxecto (lúcido, renovador e concreto, inimigo das vaguidades). Un mitin espléndido. 


Forza, Martínez!!! A polo cambio!!! 

sábado, 16 de mayo de 2015

Con Clemente Martínez (II)

Mañá estarei arroupando a Clemente Martínez (PSOE) na presentación da súa candidatura á alcaldía do noso Santiso de Abres nativo. O mitin terá lugar ás 18 horas no auditorio municipal. Teño plena confianza no meu primo Martínez; el representa as miñas ansias de cambio, de progreso. 

Clemente Martínez Rodil.

domingo, 10 de mayo de 2015

Con Clemente Martínez


Todo o meu apoio pra Clemente Martínez, candidato á alcaldía do noso Santiso de Abres nativo polo PSOE. Este concello asturiano ule a rancio e necesita un cambio. Clemente (home aberto, progresista, ilustrado) ten sobradas virtudes pra ser un estupendo rexidor. 

Forza, primo Martínez!



lunes, 18 de agosto de 2014

Mañá presentaremos o novo disco d'Os Folkgazais no meu Santiso nativo


Hoxe arranca a XXVI Semana Cultural do meu Santiso nativo (Asturias), que organiza a Asociación Cultural San Tirso del Eo. Mañá, ás 9 da noite, dentro do acto "Pálpitos da Terra" da Semana Cultural, presentaremos o novo disco do grupo astur-galaico Os Folkgazais, Alorias, e o videoclip (realizado por Alejandro Pacios) que promociona este traballo. A presentación terá lugar no auditorio do concello máis occidental de Asturias. 



A canción do vídeo, "Desafío", é o resultado da estupenda adaptación que fixo o veigueño Abel Pérez (líder da banda) dun poema de meu. Participaremos no acto Alejandro, Abel e un servidor. Grazas a "San Tirso del Eo" por brindarnos esta oportunidade. 

A palabra que da título ó novo disco d'Os Folkgazais, alorias, significa, na variante oriental do galego, "cousas inventadas". A práctica totalidade dos temas que canta a banda dirixida por Abel Pérez, están escritos nesa variante, a que falamos no Eo-Navia. 

Pra ver un adianto do videoclip de "Desafío", pica aquí. 

Dende aquí podes ler o texto do poema. 

Este é o interesante programa da Semana Cultural santiseira: 

miércoles, 13 de agosto de 2014

El Eo, caudal de inspiración

Ayer, en el diario asturiano La Nueva España (edición de Occidente), se publicó un reportaje mío que escribí con motivo de la reciente visita de Claudio Rodríguez Fer y Carmen Blanco (admirables escritores lucenses) a mi Santiso nativo; reproduzco el texto a continuación: 

EL EO, CAUDAL DE INSPIRACIÓN


Carmen Blanco y Claudio Rodríguez Fer, junto al Eo a su paso por San Tirso. 

El Eo, desde su nacimiento hasta su desembocadura, es un caudal de inspiración para el matrimonio formado por los escritores lucenses Claudio Rodríguez Fer y Carmen Blanco. El germen de la ribereña pasión compartida está en unas mitificadas vivencias de Blanco: “Yo veraneé desde niña en A Mariña, para mí un especial ‘país de las maravillas’, como lo recreo en Vermella con lobos y en Atracción total. Cuando vi por primera vez estos lugares de abierta frontera gallego-asturiana, me enamoré de ellos para siempre”. 

Blanco contagió la pasión por estas tierras a Rodríguez Fer cuando, en los setenta, iniciaron su relación sentimental, fruto de la cual nació la única hija de ambos, llamada significativamente Mariña. El literato lucense terminaría salpicando su lírica de cariñosas referencias a Ribadeo; verbigracia: “Eróticas / como os arcos / da Praia das Catedrais”.

Rodríguez Fer y Blanco (que son profesores en la Universidad de Santiago y promotores de la “Asociación para a Dignificación das Vítimas do Fascismo”) conocían todos los concejos que riega el Eo, salvo San Tirso, donde recientemente pasaron una placentera tarde. De ese descubrimiento, el matrimonio destacó el paseo fluvial o la paz que exudan “los magníficos paisajes”. Esa paz, subrayó Blanco, “invita a volver” al municipio.

Además del evidente reclamo de la pesca, Rodríguez Fer considera que San Tirso “puede ofrecer muchas especialidades derivadas de sus interesantes contrastes: valle y montaña, río y ría próxima, lengua gallega y comunidad asturiana, prehistóricos castros e histórico ferrocarril…”.

Blanco y Rodríguez Fer sólo echaron de menos ver algún reconocimiento al exalcalde local Clemente Amago, víctima de la represión franquista. Amago desapareció en 1936, cuando era regidor de San Tirso por el PSOE. Su cadáver continúa en paradero desconocido.

lunes, 4 de agosto de 2014

Unha tarde con Claudio Rodríguez Fer e Carmen Blanco



Con Carmen Blanco e Claudio Rodríguez Fer (bos amigos, escritores admirables e profesores apaixoados). A imaxe foi feita no meu Santiso nativo o mes pasado. Gardo un fermoso recordo daquela tarde chea de poesía, de cine, de música, de memoria, de fantasía... 

miércoles, 21 de mayo de 2014

Onte entrevistáronme en 'El Progreso'

Onte, en El Progreso de Lugo (edición da Mariña), publicouse esta entrevista que me fixo o compañeiro Rubén de Rosende: 

«LUCENSE É O XENTILICIO MÁIS FERMOSO QUE EXISTE»



Acebo, na Avenida Santa Fe, en Bos Aires. 

Héctor Acebo é natural de San Tirso de Abres —Santiso é o nome que prefire utilizar debido a que di que é o topónimo auténtico—, sen embargo o seu corazón atópase dividido entre Asturias, Sudamérica e Galicia, da que se sinte un fillo máis da súa cultura. Este xornalista e, sobre todo, poeta, vén de vivir a súa primeira aventura máis alá do charco, seducido por uns cantos de serea personalizados na figura de dous mestres coma Jorge Arbeleche e Carlos J. Aldazábal e nas lembranzas dos seus antepasados, que se viron na obriga de marchar da súa terra buscando fortuna en Ultramar.


—En que momento decidiu presentar a sua poesia en Arxentina e Uruguai?
—Nos últimos tempos sentín a necesidade de entablar contacto con poetas sudamericanos, porque eu sempre fun admirador da mellor poesía latinoamericana. Sempre lin a mestres coma Borges ou Neruda, e sentía que os contemporáneos do outro lado do charco me podían aportar unha visión complementaria da poesía que puiden recibir aquí.

—Como contactou con eles?
—Comecei a entablar conversas por correo electrónico con dous poetas como son Jorge Arbeleche, Premio Nacional de Uruguai, e Carlos J. Aldazábal, un dos escritores máis importantes de Arxentina. Admiro a ambos, e estaba aprendendo moito deles; entón xurdiu a posibilidade de ir a ler alí a miña poesía, e estiveron moi dacordo en presentarme, o primeiro en Montevideo e o segundo en Bos Aires, onde participei nun ciclo de poesía. Estou encantado coa viaxe, porque ampliei a miña perspectiva poética escoitando as súas opinións. Penso que no libro no que estou traballando está medrando a miña poesía.

—En que consiste ese traballo?
—É unha obra na que levo traballando xa tres anos e medio, e que ten o título provisional de ‘Escuela de muchachas’. Igual que no meu libro anterior, ‘Camas de hierba’, está moi presente o erotismo, o amor, e no aspecto formal, os epigramas, poemas satíricos, críticos, escritos de forma breve. Nesta obra tamén exploro esa beta, pero dun xeito máis condensado, na liña de poetas como Marcial ou Catulo. No anterior traballo había moito despeito, sen embargo aquí prima un pouco máis a tenrura, unha sensualidade máis suave, pero sempre en ton crítico. Sempre teño presente eses dous estilos, o ton da oda coa crítica hacia unha realidade social coa que nunca comulguei.

—Volvendo a sua viaxe a Sudamerica, a marxe da experiencia profesional, como o viviu no aspecto vital e persoal?
—Fíxome especial ilusión pisar a terra que leva acollendo desde hai un século aos meus familiares. Teño presente que as circunstancias son diferentes, eles fixeron viaxes forzadas, pero encontrarme alí con algúns familiares axudoume a atoparme conmigo mesmo.

—Nunha das entradas do seu blog deixa a seguinte frase: "Non hai xentilicio mais femoso: lucense".
—É que sonoramente é algo precioso! Soa moi ben, e ademáis do seu significado e todo o que evoca, tamén evoca a luz, que é unha materia principal na poesía. Hai quen di que o nome de Lugo pode vir de Lugh, deus da luz. Poéticamente é moi sonoro, moito máis ca lugués, por exemplo. 

martes, 20 de mayo de 2014

Fonte da Uz

En Trasdacorda (empinada aldea do meu Santiso nativo) hai este poético topónimo: Fonte da Uz. É a flor daquela soidade.


Trasdacorda.

lunes, 10 de febrero de 2014

sábado, 10 de agosto de 2013

«Si un joven necesita emigrar, no debe ir con miedo; tiene más formación que los de antes»

(Entrevista a Abel Martínez, pregonero de la Semana Cultural de San Tirso de Abres) 

«Encantado y sorprendido de que la asociación "San Tirso del Eo" haya pensado en mí». Así afronta Abel Martínez el pregón (lo pronunciará este lunes) de la XXV Semana Cultural de su San Tirso natal. El sexagenario Martínez emigró a Andorra hace 51 años, donde compatibilizó sus oficios (primero trabajó en una fábrica de materiales de obra, y luego en una gasolinera) con su pasión musical (fue vocalista de un grupo orquestal, «Conjunto Azul», y ahora, ya jubilado, forma parte de la Coral del Principat d'Andorra). 

Abel Martínez, en San Tirso de Abres. 

—¿De qué tratará su pregón? 
—Hablaré de mi niñez, de cómo viví aquí hasta los 17 años, cuando me marché al otro Principado. También hablaré de las similitudes (visibles, por ejemplo, en el paisaje) entre Asturias y Andorra. Y como siempre he venido una vez al año a San Tirso, relataré los cambios que he ido encontrando aquí.  


—¿Qué recuerdos guarda del San Tirso de su niñez? 
—Era un crío muy alegre; me encantaba ir al colegio y me pasaba los días cantando; cuando había un banquete, yo era el primero que salía a cantar. Creo que la pasión por la música me viene de mi madre, a la que oía a menudo cantar: fue así cómo aprendí muchas canciones antiguas. Teniendo 9 ó 10 años, algunas orquestas ya me invitaban a subir al palco para cantar... ¡y yo, al tener un público, gozaba! 

—¿Cómo tomó la decisión de emigrar, siendo un muchacho, a Andorra y no a otro país? 
—Fue determinante el que un año antes que yo se hubiera ido a Andorra mi mejor amigo de entonces, Antonio, un vecino. Las primeras Navidades que él pasó en San Tirso, viviendo ya en Andorra, traía su traje, su reloj de pulsera... Esa imagen renovada (muy distinta a la que presentábamos entonces los críos santirseños), me impactó, y le dije: «Cuando vuelvas a Andorra, me voy contigo». Una vez allí, gracias en parte a mi amigo y a su familia, no me costó integrarme. 


—¿En cuál de los dos trabajos que desempeñó en Andorra se sintió más a gusto? 
—En el último, en la gasolinera, pues yo soy una persona muy sociable, y durante los 19 años que desempeñé ese trabajo, conocí a personas de todas las nacionalidades, de manera que estaba en mi salsa. 

—¿Su vida de hoy se parece a la que había imaginado siendo un muchacho?   
—Sí, hay una similitud esencial: mi sueño, siendo niño, era ser vocalista de una orquesta, y en Andorra he logrado cantar muchas veces ante un público. 

—Como emigrante, ¿cuál es la lección más importante que ha aprendido en todos estos años? 
—Cuando te vas a otro país, aprendes otra cultura, es decir, aprendes a valorar y a respetar las cosas de los demás. Es un privilegio vivir en Andorra y conocer varias lenguas; yo allí, sin olvidar mis raíces, aprendí a hablar en catalán y en francés. 

Abel Martínez, pregonero de la XXV Semana Cultural de su San Tirso nativo.


—Ahora que está jubilado, ¿valora la posibilidad de instalarse, junto a su mujer, en su villa nativa?  
—No está en nuestros planes el instalarnos definitivamente aquí, pues en Andorra hemos formado una familia: allí están nuestros hijos, nuestros nietos... Ahora pasaremos temporadas más grandes en el pueblo, eso sí. 

—¿Qué consejo daría a los jóvenes santirseños que se planteen emigrar a otro país? 
—Bueno, lamentaría que tuvieran que irse porque no encuentran su faena en un país desarrollado; ten en cuenta que cuando yo emigré, en España había muy pocos recursos: aún estábamos saliendo de una guerra. De todos modos, lo fundamental es que la juventud se dé a conocer, que no se quede parada. Si hoy un joven necesita emigrar a otro país, no debe ir con miedo, pues está amparado por una formación mucho más grande que la que entonces teníamos.

(Esta entrevista mía se publicó ayer en el diario asturiano La Nueva España.) 

jueves, 8 de agosto de 2013

El último gancheiro del río Eo

Ha pasado tantas horas a la vera del Eo, que este fronterizo río ya se diría su hábitat. José Pérez (San Tirso de Abres, 1953) forma parte de la última estirpe de gancheros, esas habilidosas y astutas personas que sirven de guías a los pescadores. 

José Pérez, más conocido como “Pepe o Barbas” en los municipios ribereños, empezó a ejercer el oficio “hace 46 ó 47 años”, es decir, siendo un muchacho. Y dio ese paso “primero, por vocación”, y “en segundo lugar, por necesidad”. Recuerda Pérez que su principal maestro en el oficio fue un vecino ya fallecido, Eloy Cigarrán: “Mientras que algunos de aquellos gancheros tenían miedo a que supieras más que ellos, Eloy siempre me dijo la realidad; me indicó los nombres de los pozos, me descubrió las posturas, o sea, los sitios del río en donde paran los salmones…”.

Pepe o Barbas demora su mirada nostálgica sobre el río que da forma al valle que lo vio nacer: “Cuando yo empecé, éramos unos 15 gancheros en San Tirso, ¡y ahora sólo quedo yo!”. A este protagonista de la vida ribereña le encantaría transmitir sus conocimientos, como Cigarrán hiciera con él, a algún muchacho de su pueblo, para mantener vivo el oficio: “No tendría ningún problema en enseñar a poner nudos, a montar aparejos…”. Pero Barbas sabe que en San Tirso “no hay mucha afición a la pesca del salmón”. Lo cual le resulta triste y, al mismo tiempo, paradójico, pues el pez teleósteo es el tesoro más preciado del río astur-galaico.

Barbas, hombre espigado y lacónico, es dueño de una infinita paciencia: “Hay que tenerla para acompañar a los pescadores. A veces ves cosas que éstos no están haciendo bien, y les indicas lo correcto, pero si no te hacen caso, es su problema. El ganchero tiene que limitarse a hacer su trabajo, que no es el de pescar”. Claro que en otras ocasiones la paciencia de Pérez, unida a sus conocimientos, es determinante para que un agudo pescador acaricie, tras horas de faena, el éxito. Así lo atestiguan  hazañas como ésta: “Le metí el gancho, hace unos treinta años, a un salmón de 11 kilos y medio”. Más reciente está en la memoria de sus vecinos el primer campanu que el ganchero ayudó a sacar, en 2009.

Barbas ha practicado la pesca en todos los ríos asturianos. Y tiene clara su preferencia: “Sin desmerecer a ningún otro río, creo que el Eo es el mejor del mundo: tiene fáciles accesos y es noble (en él pican muy bien los salmones)”. 


(Este reportaje mío se publicó en el diario asturiano La Nueva España, 07/08/2013.)

miércoles, 24 de julio de 2013

En la muerte del amigo Manolo Cigarrán

Se ha ido, a los 79 años, un vecino ejemplar, un amigo fiel y una persona admirada: José Manuel Cigarrán. Manolo —así le decíamos— era exquisito en el trato y poseía amplios conocimientos en materia humanística y teológica. Vivió muchos años en Barcelona, y en las últimas décadas, fue uno de los principales dinamizadores de la vida cultural de nuestro Santiso nativo, donde pronunció, bajo el paraguas de la asociación local "San Tirso del Eo", diversos pregones. Brillante orador, siempre recordaré con qué mimo escogía, incluso en una tertulia de amigos, las palabras. Y es que para Cigarrán (hombre espiritual) la sintaxis era «una facultad del alma», que diría el poeta Valéry. Aún tengo que seguir aprendiendo mucho de una persona tan refinada y tan sensible... 

Buen viaje, maestro.

domingo, 14 de julio de 2013

Nombres de agua


"Este papel que te habla de fuentes y nombres de agua / nadaba mejor por sí mismo en esas aguas." Hermoso y crítico epigrama de Marcial. 


En la imagen, el Eo (también conocido como "río de Miranda") a su paso por mi Santiso nativo.

sábado, 6 de julio de 2013

O berro da curuxa

A estas horas da noite só escoito, no meu Santiso nativo, á curuxa. Botaba de menos o seu sinistro berro. 


Unha curuxa. A imaxe pertence á web www.fondosya.com.

domingo, 26 de mayo de 2013

A flor do pexegueiro


Penso que a flor do pexegueiro (o pesegueiro, como dicimos no Eo) é a máis fermosa de todas. Cantas noites quixen prendela no seu cabelo!

sábado, 23 de marzo de 2013

Os nomes

Ti chamábaste María, Marina, Miranda...
Eu non me chamaba. Eu non tiña nome.
Eu só pensaba en poñerte nomes
tan roibos coma as túas pernas.


(Tú te llamabas María, Marina, Miranda...
Yo no me llamaba. Yo no tenía nombre.
Yo sólo pensaba en ponerte nombres
tan rubios como tus piernas.)



Santiso, o pobo de meu.