Bitácora de Héctor Acebo, poeta, periodista cultural y doctor en Periodismo

Bitácora de Héctor Acebo, poeta, periodista cultural y doctor en Periodismo.
-Correo: acebobello@gmail.com
-Instagram: @hectoracebo
-Twitter: @HectorAcebo
Mostrando entradas con la etiqueta Poesía musicada. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Poesía musicada. Mostrar todas las entradas

martes, 14 de octubre de 2014

Jaureguizar escribe sobre Os Folkgazais e sobre o meu "Desafío"

O mestre Jaureguizar escribiu o pasado sábado, en El Progreso de Lugo, sobre Os Folkgazais e sobre o poema meu musicado por este conxunto. Hónranme as palabras do escritor e xornalista ribadense: 

«Manuel Rivas interveu na Bienal para facer súa a reclamación de Nélida Piñón sobre necesidade de coraxe para ser autor. Eu, por coraxe, entendo a definición de Héctor Acebo en Desafío: "Ninguén deles sería capaz de levar/ coma meu abolo, os mesmos calzois/ de lunes a domingo". (…) Hai propostas que facilitan ser cliente da cultura. Non penso soamente en Voadora, tamén en iniciativas coma a banda Folkgazais. O conxunto de Vegadeo (Asturias) recupera a música das orquestinas e revive o galego que se fala en ambas as beiras do Eo. Folkgazais canta, entre outros, o Desafío, de Héctor Acebo, con esoutro verso: “Quéixanse os críticos cítricos/ porque abuso do grao superlativo”. Iso é o que precisa a cultura galega: grao superlativo a esgalla.» 


Dende aquí pódese ler o artigo completo de Jaureguizar, que se titula precisamente "Uns calzóns que se poñen de luns a domingo" e que é unha visión da saúde da cultura galega actual.

Grazas, querido e admirado Jaureguizar, por escoitar con tanta sensibilidade o traballo d'Os Folkgazais e dun servidor. As túas verbas son o impulso pra continuar o sinuoso camiño dos soños. Ti, en gran parte, es culpable de que eu goce tanto explorando as posibilidades expresivas (que son moitas) do galego. O cadencioso galego...

Xunto a Santiago Jaureguizar. Imaxe feita en Lugo o inverno pasado.

jueves, 25 de septiembre de 2014

Nenos de lus (II)


Neste vídeo, parte do alumnado do IES Díaz Castro (Guitiriz) interpreta en clave musical, xunto á profesora e compositora Sandra Tenreiro, un poema do estupendo autor que da nome ao seu centro: 


En tempos avesíos, estas mostras de paixón xuvenil son, máis que reconfortantes, salvíficas. Por iso recomendo o proxecto A lus do mundo (do que forma parte o vídeo A noite é), realizado dende o IES Díaz Castro e dedicado na súa totalidade ao autor de Nimbos

Deixo eiquí outro dos vídeos do devandito proxecto; trátase d'Os camiños esquencidos, unha curtametraxe inspirada na vida do poeta homenaxeado este ano no Día das Letras Galegas: 


Parabéns á xente do IES Díaz Castro (da que xa falei noutra entrada). Sodes afortunados, raparigos guitiricenses, por vivir nunha illa de sensibilidade. Díaz Castro estaría orgulloso de vós. Da vosa lus. 

viernes, 19 de septiembre de 2014

Nenos de lus

Os alumnos do IES Díaz Castro, de Guitiriz, cantan ó poeta que da nome ó seu centro e que foi homenaxeado este ano no Día das Letras Galegas: 


Emociona ver a raparigos cantando con paixón versos do autor de Nimbos; cada unha desas voces craras ben podería ser a lus da que tanto falou o poeta guitiricense. Non hai dúbida: a poesía é semente antes que froito; pode permanecer (e sempre permanece) allea ás modas, pro, finalmente, acabará pousándose nela a caricia dunha mente soñadora. E ahí o tempo detense. Porque é difícil esquecer o momento no que un asiste ó estalido das emocións. Porque, como dixera Octavio Paz, a poesía consagra o instante. 


Xosé María Díaz Castro (Guitiriz, 1914 - Lugo, 1990), poeta e tradutor. 


Eiquí vai A lus do mundo, apaixoado documental que os alumnos do IES Díaz Castro realizaron coa colaboración de "Pasen y Vean Comunicación", e no que redescubren ó seu poeta: 




Grazas ós alumnos do IES Poeta Díaz Castro e a Sandra Tenreiro e demais profesores do centro: grazas por manter vivo o amor (tanto amor!). 

"A lus do mundo é a que arde nunha bágoa" (Xosé María Díaz Castro). 

domingo, 31 de agosto de 2014

O paso dos Folkgazais e dun servidor por Burela

O domingo pasado, en Burela, tiven o honor de participar, xunto ó grupo Os Folkgazais, na presentación do seu terceiro disco, Alorias (que leva un poema meu musicado por Abel Pérez, líder da banda veigueña). O acto tivo lugar no Hotel Canabal (Pascual Veiga, 21). Aquel día, no mesmo lugar, tamén presentamos o segundo videoclip do conxunto, que realizou Alejandro Pacios e que está baseado precisamente no meu poema musicado: 



Infinitas grazas a Luis Rubal (xerente do citado hotel) e á xente de Radio Burela pola súa magnífica acollida. Unha xornada memorable de música, de poesía e de interacción cun público moi agudo. Marabillosa Burela! 

Picando aquí, a partir o minuto 40:16, podes escoitar a entrevista que me fixo Matías Nicieza o pasado martes en Radio Burela. Na mesma entrevista, dende o minuto 58:29, recito o meu poema "Desafío", igual que fixera dous días antes no Hotel Canabal.

Algunhas fotos do acto de Burela: 

Xunto a xente apaixoada e talentosa: Abel Pérez, David Moirón e Ruth Martín, tres dos oito componentes dos Folkgazais. 

Xunto ós Folkgazais (en formato trío), no ensaio do concerto de Burela. 

Xunto a David Moirón, Ruth Martín, Abel Pérez (Os Folkgazais), Matías Nicieza (locutor de Radio Burela) e Luis Rubal (xerente do Hotel Canabal). 


Con xente marabillosa, xente de Burela.

Os Folkgazais, no ensaio do concerto ofrecido no Hotel Canabal.

domingo, 24 de agosto de 2014

'La Voz de Galicia' se hace eco de la presentación del nuevo disco de Os Folkgazais en Burela

Hoy La Voz de Galicia (edición de A Mariña) se hace eco de la presentación del nuevo disco de Os Folkgazais, que llevaremos a cabo esta tarde-noche en Burela: 




Hoxe presentaremos en Burela o novo disco dos Folkgazais

Hoxe, no municipio lucense de Burela, terei o honor de participar, xunto ós Folkgazais, na presentación de Alorias, o novo EP da banda veigueña. O acto terá lugar, ás 20 horas, no hotel Canabal (Pascual Veiga, 21), onde o grupo da Veiga tamén dará a coñecer o videoclip que promociona o seu novo disco:


“Desafío”, o blues no que se baseou o realizador veigueño Alejandro Pacios para fraguar o nomeado videoclip, é o resultado da adaptación que fixo Abel Pérez (líder dos Folkgazais) dun poema de meu. O vídeo presentouse oficialmente o pasado martes dentro da Semana Cultural do meu Santiso nativo, organizada pola asociación local San Tirso del Eo. Javier Blanco (xornalista musical do diario asturiano La Nueva España) calificou de “espléndido” ese blues, destacando da interpretación o aire de ventos swing.

O acto de hoxe contará con interpretacións, en formato trío, da banda, ademais da lectura que servidor fará do seu poema “Desafío”. As dúas liñas temáticas do texto (e da adaptación musical de Abel Pérez) son a crítica social e o erotismo.

Os Folkgazais recuperan o espíritu dos conxuntos que comezaron a xurdir no occidente asturiano e na Mariña lucense nos anos 40 e que tiñan como modelos ás pequenas orquestras de jazz americanas.

En Alorias (traballo producido por Miguel Herrero), os Folkgazais reflexan a súa versatilidade, interpretando unha habaneira popular de Ribadeo, o nomeado blues, un fox-trot, un swing e un rock primixenio.

O novo traballo da banda veigueña conta, ademais, con notorias colaboracións musicais, coma a da cantautora mariñana Ugia Pedreira ou a do xixonés Gustavo Pérez (vocalista de Blues and Decker), quen canta “Desafío” a dúo con Ruth Martín, dos Folkgazais.

O coidado do galego oriental

Ademais dun servidor, en Alorias participan como letristas outros dos poetas do Eo-Navia: a veigueña Belén Rico Prieto; e Alejandro Fernández, natural de El Franco.





Estas colaboracións líricas non son arbitrarias, pois Os Folkgazais, dende o seus oríxenes (a banda formouse en 2007), tratan con moito mimo a lingua vernácula. A práctica totalidade das cancións do seu repertorio están interpretadas na variante oriental do galego, que é a que se fala no Eo-Navia. Alorias, a palabra que da título ó EP, nesa variante significa “mentiras, cousas inventadas”. 

sábado, 23 de agosto de 2014

La 'TPA' presentó ayer el nuevo videoclip de Os Folkgazais

Ayer, en la segunda edición de los informativos (a partir del minuto 42:04), los compañeros de la TPA presentaron el nuevo videoclip del conjunto astur-galaico Os FolkgazaisEste vídeo, realizado por Alejandro Pacios, está basado en la musicalización que Abel Pérez (líder del grupo) hizo de un poema mío. Pincha aquí para acceder a la citada edición de los informativos de la cadena asturiana. 



Gracias a los compañeros de las noticias de la TPA por dar a conocer nuestro trabajo, resultado de la feliz combinación de tres ámbitos referenciales: poesía, música e imagen. 

lunes, 18 de agosto de 2014

Mañá presentaremos o novo disco d'Os Folkgazais no meu Santiso nativo


Hoxe arranca a XXVI Semana Cultural do meu Santiso nativo (Asturias), que organiza a Asociación Cultural San Tirso del EoMañá, ás 9 da noite, dentro do acto "Pálpitos da Terra" da Semana Cultural, presentaremos o novo disco do grupo astur-galaico Os Folkgazais, Alorias, e o videoclip (realizado por Alejandro Pacios) que promociona este traballo. A presentación terá lugar no auditorio do concello máis occidental de Asturias. 



A canción do vídeo, "Desafío", é o resultado da estupenda adaptación que fixo o veigueño Abel Pérez (líder da banda) dun poema de meu. Participaremos no acto Alejandro, Abel e un servidor. Grazas a "San Tirso del Eo" por brindarnos esta oportunidade. 

A palabra que da título ó novo disco d'Os Folkgazais, alorias, significa, na variante oriental do galego, "cousas inventadas". A práctica totalidade dos temas que canta a banda dirixida por Abel Pérez, están escritos nesa variante, a que falamos no Eo-Navia. 

Pra ver un adianto do videoclip de "Desafío", pica aquí

Dende aquí podes ler o texto do poema. 

Este é o interesante programa da Semana Cultural santiseira: 

miércoles, 23 de julio de 2014

Javier Blanco escribe sobre Os Folkgazais y sobre el blues "Desafío"

Hoy Javier Blanco —lúcido periodista musical del diario asturiano La Nueva España— ha publicado un amplio reportaje sobre la banda Os Folkgazais y sobre "Desafío" (musicalización que el líder del grupo astur-galaico, Abel Pérez, hizo, en clave blues, de un poema mío). Para leer el reportaje de Blanco, pincha aquí.


Pinchando aquí, puedes ver un fragmento del videoclip de "Desafío".

jueves, 17 de julio de 2014

Hablando en 'El Progreso' sobre la musicalización de un poema mío

Hoy, en el diario lucense El Progreso, hablo de la potente adaptación musical que Abel Pérez (líder del grupo astur-galaico Os Folkgazáis) ha hecho de mi poema "Desafío". Ésta es la entrevista, publicada en la edición de A Mariña del citado periódico


"Desafío" es la primera canción promocional del nuevo trabajo de Os Folkgazáis, Alorias; he aquí un fragmento del videoclip (que está a punto de estrenarse) del citado tema: 

miércoles, 16 de julio de 2014

Mi poema "Desafío", convertido en un 'blues' por Os Folkgazais

Estoy verdaderamente satisfecho con la adaptación musical que el amigo Abel Pérez (A Veiga, Asturias, 1976) ha hecho de mi poema "Desafío"; creo que al texto (muy crítico) le sienta estupendamente el arrastrado traje del blues. 




La canción forma parte del nuevo EP (titulado Alorias) de Os Folkgazais, dinámica banda astur-galaica que Abel dirige desde su concejo natal. He aquí un fragmento del videoclip del tema:


En "Desafío" (primera canción promocional de Alorias), colabora como vocalista Gustavo Álvarez.

Evidentemente, el texto adaptado, al fundirse con la melodía y con el marcado ritmo del blues, presenta algunas variaciones (aparición de la rima, aumento de las repeticiones, eliminación de algunos versos comparativos...). Variaciones que no afectan (creo) al contenido social-erótico del texto original, que reproduzco aquí:

DESAFÍO (II) 


Quéixanse os críticos cítricos 
porque abuso do grao superlativo. 
Eles dicen que aquel corpo era pequeno,  
pois non saben que na cama medraba. 
Non, ningún deles sería capaz de levar,  
coma meu abolo, os mismos calzois  
de lunes a domingo. 


Sempre dicen 
que hei de buscar, cando acabe a carreira,  
unha nena que me cuide e me comprenda: 
que atrevemento! Pro solo  
eu sei que naquel cu nace o Eo.  
Que pasa pola Pontenova, que se para  
en Santiso e que desemboca  
no Mar dos Seus Peitos, formando  
a ría de Ribadeo. 


Quéixanse os críticos cítricos 
porque abuso do grao superlativo.  
Pretenden que volva ó franquismo:  
sería xusto dicir que aquelas pernas  
solo eran “claras”?  
Cando as miocas  
papen as súas cachas,  
quizabes entenda ese empeño.  
Mentras tanto... 

ai, mentras... 


TANTO!



El texto está escrito en la variante oriental del gallego (aquélla que hablamos, por ejemplo, en mi Santiso nativo o en A Veiga). El poema fue incluido, en castellano, en mi libro Camas de hierba (Ediciones Vitruvio, 2011); puedes leer esa primera versión de la poesía pinchando aquí

Infinitas gracias a Abel y a sus compañeros de fatigas musicales. Les doy mi más sincera enhorabuena por su nuevo y cuidado EP. 


La portada de mi ópera prima.

lunes, 14 de julio de 2014

O meu poema "Desafío", convertido en 'blues' pol'Os Folkgazais

Estou verdadeiramente satisfeito coa adaptación musical que o amigo Abel Pérez (A Veiga, Asturias, 1976) fixo do meu poema "Desafío"; penso que ó texto (moi crítico) séntalle estupendamente o arrastrado traxe do blues. 


A canción forma parte do novo EP (Alorias) d'Os Folkgazaisdinámica banda astur-galaica que Abel dirixe desde o seu concello natal. Eiquí vai un fragmento do videoclip do tema, cuxo texto está escrito na variante oriental do galego (aquela que falamos, por exemplo, no meu Santiso nativo ou na Veiga): 


En "Desafío" (primeira canción promocional de Alorias) colabora como vocalista Gustavo Álvarez.

Evidentemente, o texto adaptado, ó fundirse coa melodía, presenta algunhas variacións formais (aparición da rima, aumento das repeticións, eliminación dalgúns versos comparativos...). Variacións que non afectan, creo, ó contido social-érotico do texto orixinal, que reproduzo eiquí: 

DESAFÍO (II) 


Quéixanse os críticos cítricos 
porque abuso do grao superlativo. 
Eles dicen que aquel corpo era pequeno,  
pois non saben que na cama medraba. 
Non, ningún deles sería capaz de levar,  
coma meu abolo, os mismos calzois  
de lunes a domingo. 


Sempre dicen 
que hei de buscar, cando acabe a carreira,  
unha nena que me cuide e me comprenda: 
que atrevemento! Pro solo  
eu sei que naquel cu nace o Eo.  
Que pasa pola Pontenova, que se para  
en Santiso e que desemboca  
no Mar dos Seus Peitos, formando  
a ría de Ribadeo. 


Quéixanse os críticos cítricos 
porque abuso do grao superlativo.  
Pretenden que volva ó franquismo:  
sería xusto dicir que aquelas pernas  
solo eran “claras”?  
Cando as miocas  
papen as súas cachas,  
quizabes entenda ese empeño.  
Mentras tanto... 

ai, mentras... 


TANTO!



O poema foi incluido, en castelán, no meu libro Camas de hierba (Ediciones Vitruvio, 2011). Podes ler esa versión do poema picando eiquí.

Infinitas grazas a Abel e ós seus compañeiros de fatigas musicais.  

viernes, 1 de noviembre de 2013

O meu poema "Desafío", convertido en blues

Os meus amigos do grupo Os Folkgazais, da Veiga (Asturias), tiveron a xentileza de adaptar musicalmente un poema meu, "Desafío", que formará parte dun EP e que estou impaciente por escoitar. Abel Pérez, líder do conxunto, cóntame que se trata dun blues e que haberá un videoclip da peza; e faime chegar esta imaxe da composición: 


Infinitas grazas ós músicos e a Carlos Aenlle, que, en calidade de lingüista, revisou magnificamente o poema, escrito na variante oriental do galego, aquela que falamos, por exemplo, no meu Santiso nativo ou na Veiga. A poesía realmente é unha versión doutro texto do mesmo título que incluín no meu primeiro libro, Camas de hierba (2011), escrito en castelán e de contido erótico. Deixo eiquí o poema en galego: 

DESAFÍO (II)

Quéixanse os críticos cítricos
porque abuso do grao superlativo.
Eles dicen que aquel corpo era pequeno,
pois non saben que na cama medraba.
Non, ningún deles sería capaz de levar,
coma meu abolo, os mismos calzois
de lunes a domingo.

Sempre dicen
que hei de buscar, cando acabe a carreira,
unha nena que me cuide e me comprenda:
que atrevemento! Pro solo
eu sei que naquel cu nace o Eo.
Que pasa pola Pontenova, que se para
en Santiso e que desemboca
no Mar dos Seus Peitos, formando
a ría de Ribadeo.

Quéixanse os críticos cítricos
porque abuso do grao superlativo.
Pretenden que volva ó franquismo:
sería xusto dicir que aquelas pernas
solo eran “claras”?
Cando as miocas
papen as súas cachas,
quizabes entenda ese empeño.
Mentras tanto...

ai, mentras...

TANTO!

viernes, 2 de noviembre de 2012

García Calvo, siempre libre



Agustín García Calvo (que en paz descanse) musicado por Amancio Prada. "Blanca te quiero, / como flor de azahares / sobre la tierra. / Pero no mía. / Pero no mía / ni de Dios ni de nadie / ni tuya siquiera." 

¡Hasta siempre, maestro libertario!

jueves, 4 de octubre de 2012

JRJ musicado

"Desnudos" es un poema de Juan Ramón Jiménez que, con notable acierto, musicó hace unos años Javier Bergia. Para escuchar la pieza, pinchad aquí.

los ojos inmensos
de tu cara maga,
evitando, ardientes,
mis negras miradas!
(JRJ)

jueves, 3 de noviembre de 2011

Más lirismo



A los amantes del lirismo: Escuchen la canción que comienza en el minuto 15:45 del vídeo que adjunto. Es un ejemplo de vuelo lírico, de arrebato pasional... En esos momentos de gozo extremo, los quehaceres cotidianos se suspenden y la voz se acelera, se hace más libre.

"A boca tena pechada / para vendimias de sal." ("La boca la tiene cerrada / para vendimias de sal.")

miércoles, 6 de julio de 2011

Amancio Prada reivindica a Álvaro Cunqueiro y a Blas de Otero



En este documento audiovisual, el cantautor Amancio Prada habla sobre dos de mis grandes pasiones literarias: Álvaro Cunqueiro (no me canso de reivindicarlo: creo que no está lo suficientemente valorado) y Blas de Otero. Prada –que ha musicado muchos poemas– sabe que la lírica es el germen de la literatura, es el canto, es la palabra exacta, es el asombro, es la emoción, es la fulguración del instante, es el milagro...

Recientemente, en un programa cultural de La 2, Amancio Prada también aprovechó la ocasión para reivindicar la literatura del mago Cunqueiro: "No me canso de leerlo (y de releerlo), tanto cuando escribe en gallego como en castellano. Es una verdadera delicia, y en ambos idiomas afina mucho las palabras." Don Álvaro –añadiré yo– es un escritor total que nunca decae, que posee un universo propio, que se regodea en el lenguaje, que metamorfosea todo cuanto toca...

lunes, 15 de marzo de 2010

¿Malos y rebeldes?

“Por aquel tiempo –escribe el poeta y memorialista Martínez Sarrión, refiriéndose a los primeros 70, en Jazz y días de lluvia–, había intimidado mucho con Eduardo Chamorro, el cual (…) fue nombrado crítico literario de Triunfo, a la salida de Eduardo G. Rico. Tal tribuna era una de las dos o tres más visibles y atendidas por la progresía, que entonces se confundía sin más con la gente culta e inquieta, una minoría extensísima”.

Estas palabras del sagaz y combativo Sarrión demuestran que en una época pasada, la del yugo y las flechas, la mayor parte de los jóvenes universitarios tenían intereses ciertamente parecidos. Miguel Hernández, el Ché, Blas de Otero, Dylan, Carlos Saura o Serrat eran algunos de aquellos iconos. Hablamos de una contracultura, de una cultura que se oponía a a la terrorífica moral establecida, a la “España de charanga y pandereta, / cerrado y sacristía, / devota de Frascuelo y de María, / de espíritu burlón y alma inquieta”, Antonio Machado dixit. Aquella “minoría extensísima” unía a los católicos demócratas con los comunistas. El fin no era otro que la libertad. Por eso, al enumerar los referentes –políticos o culturales–, nos vienen a la memoria ideas progresistas, palabras, canciones, imágenes… ¡Toda una ínsula!

Hoy, en una época democrática, resulta harto difícil que una revista de actualidad como Triunfo pueda englobar a gentes tan dispares: no hay un objetivo común. La prueba está en que tal publicación terminó cerrando sus puertas en los primeros 80, una vez consolidada la libertad. Ahora la cultura, más que un escudo, es un pasatiempo. Los gustos son heterogéneos, proliferan infinitud de publicaciones especializadas… Y, para ahorrar esfuerzos, los medios de comunicación generalistas estereotipan los mensajes referidos a la juventud. “Vagos”, “rebeldes”, “acomodaticios”, “imprudentes”, “pasotas”, “drogadictos”, “delincuentes”…, son algunos de los calificativos que nos asignan. Qué poco se habla (los estupendos reportajes de “Vida y artes”, de El País, son una excepción) de nuestros progresos académicos o profesionales.

Toda estigmatización fomenta, indudablemente, la alarma social (Antena 3 abre no pocas veces sus telediarios con sucesos o desgracias), el rechazo, la sobreprotección (la temática joven suele dirigirse a los padres: qué paradoja). Algunos jóvenes tratamos, hastiados, de buscar –en la tele, en la prensa y en la vida– un espacio que casi nadie nos ofrece. ¿Cómo no vamos a ser rebeldes? ¿Qué hay de malo en desconfiar de los dogmas en tiempo tan átono como esta época post-Muro? Otro día seguiré cribando, en esta suerte de revista-ínsula, los calificativos…


En La prima Angélica (1973), Saura refleja la terrorífica educación nacional-católica.


Serrat canta a Antonio Machado en 1969.

Por HÉCTOR ACEBO (La Huella Digital, 15/3/2010)

miércoles, 3 de marzo de 2010

7.- "Elegía" (Joan Manuel Serrat)


La letra es, en efecto, del genial poeta Miguel Hernández:
ELEGÍA

(En Orihuela, su pueblo y el mío, se
me ha muerto como del rayo Ramón Sijé,
con quien tanto quería.)

Yo quiero ser llorando el hortelano
de la tierra que ocupas y estercolas,
compañero del alma, tan temprano.

Alimentando lluvias, caracolas
y órganos mi dolor sin instrumento.
a las desalentadas amapolas

daré tu corazón por alimento.
Tanto dolor se agrupa en mi costado,
que por doler me duele hasta el aliento.

Un manotazo duro, un golpe helado,
un hachazo invisible y homicida,
un empujón brutal te ha derribado.

No hay extensión más grande que mi herida,
lloro mi desventura y sus conjuntos
y siento más tu muerte que mi vida.

Ando sobre rastrojos de difuntos,
y sin calor de nadie y sin consuelo
voy de mi corazón a mis asuntos.

Temprano levantó la muerte el vuelo,
temprano madrugó la madrugada,
temprano estás rodando por el suelo.

No perdono a la muerte enamorada,
no perdono a la vida desatenta,
no perdono a la tierra ni a la nada.

En mis manos levanto una tormenta
de piedras, rayos y hachas estridentes
sedienta de catástrofes y hambrienta.

Quiero escarbar la tierra con los dientes,
quiero apartar la tierra parte a parte
a dentelladas secas y calientes.

Quiero minar la tierra hasta encontrarte
y besarte la noble calavera
y desamordazarte y regresarte.

Volverás a mi huerto y a mi higuera:
por los altos andamios de las flores
pajareará tu alma colmenera

de angelicales ceras y labores.
Volverás al arrullo de las rejas
de los enamorados labradores.

Alegrarás la sombra de mis cejas,
y tu sangre se irán a cada lado
disputando tu novia y las abejas.

Tu corazón, ya terciopelo ajado,
llama a un campo de almendras espumosas
mi avariciosa voz de enamorado.

A las aladas almas de las rosas
del almendro de nata te requiero,
que tenemos que hablar de muchas cosas,
compañero del alma, compañero.

miércoles, 10 de junio de 2009

De repente, la poesía


Por mucho que un artista avance (y ha de ser así), siempre acabaremos reteniendo en la memoria (o en el oído) algunas sensaciones impagables que van ligadas a nuestra propia calentura, madurez o decadencia. En 2004, el que escribe no era más que un adolescente rebelde. Pero no un rebelde al uso: en esas edades tan crueles y superficiales, me parece mucho más meritorio luchar por hallar tu voz (sea melancólica, pasional o jaranera) que fomentar el odio al otro, al diferente, en la clase. ¿Un rebelde tedioso? En fin, a lo que iba: cuando llegó a mis manos Leopoldo María Panero (el libro-disco de poemas del autor madrileño musicados por Carlos Ann y Bunbury e interpretados, además, por el poeta y crítico musical Bruno Galindo y el cineasta pornográfico José María Ponce) me sentí comprendido.

Yo, que siempre había refutado el lenguaje autómata (e incluso el más académico, con tantos cerrojos), vislumbré en la poesía paneriana nuevas formas de expresión. De repente, se podía escribir, exquisitamente, sobre el acto del amor sin caer en los tópicos más típicos de la leche y de la miel. “No es tu sexo lo que en tu sexo busco / sino ensuciar tu alma: / desflorar / con todo el barro de la vida / lo que aún no ha vivido”, reza un poema de Panero incluido en el libro-disco. La atmósfera musical (una fortísima electrónica de vanguardia ideada por Ann) se imbricaba perfectamente entre los perturbadores textos de Panero. Las voces (cantadas, recitadas o alucinadas) daban otra dimensión a la ya de por sí espaciosa obra de un poeta que habla, sin tapujos, sobre “ángeles y cosas que cuestan la vida al ojo humano”. Y yo, por qué no decirlo, me sentía mucho más cerca de algunos docentes (recuerdo que di a descubrir el libro-disco a mi querido profesor de Latín y Cultura Clásica, Arturo Peralta) que de los soeces compañeros –incluyo aquí también a la mayor parte de chicas– de mi instituto…


Todas estas cosas se las comentaba yo a Carlos Ann y a Bruno Galindo (un tipo curtido, ocupado y creativo que sabe escuchar con atención a un periodista novel, lo cual se agradece) al término del concierto que Santa N (el dúo formado por Ann y Mariona Aupí) ofreció en la sala madrileña Boite el pasado 4 de junio. Ann, agradecido, me confesó que a él también le costó mucho aparcar el jugoso y absorbente disco de Panero: “Pese a que el proceso de realización ocupó unos tres años de mi vida, una vez grabado el disco, ¡también lo escuchaba –como tú– antes de irme a dormir…!”. Se diría, a la manera del crítico y semiólogo estructuralista Roland Barthes, que la actividad de leer conduce, inexorablemente, a la de escribir. O que el creador es, por encima de todo, una persona que se asombra. He ahí el auténtico germen de cualquier forma de expresión artística.

Y yo, que tenía pensado centrarme hoy en el concierto de Santa N, retorno (y eso que casi nunca he sentido nostalgia de la cruenta adolescencia) al pasado… Habida cuenta de que escribí hace no mucho en esta misma revista una crítica del disco de Ann y Aupí (lo definí como una unión entre la limpísima canción francesa y la fanfarria), espero que ustedes, estimados lectores, disculpen mis digresiones… El concierto, en fin, fue muy acogedor. Y no sólo porque no hubiera demasiada gente (el aforo de la sala Boite es limitado): cabe destacar la heterogeneidad (y la familiaridad) del ambiente. Además, Ann (bullicioso y expresionista) solicitaba constantemente nuestra participación. Mariona Aupí, por su parte, demostró que sus elegantes (y sosegadas) cualidades vocales no son producto del estudio de grabación.


Claro que el repertorio de Santa N –lo diré una vez más– se hace bastante monótono. Es cortito (tocaron las trece canciones del disco, y en los bises repitieron una: deberían haber adaptado algún tema del Ann solista al formato, un cuarteto acústico sin batería) y el andamiaje de no pocas canciones peca de previsibilidad. No obstante, hay en Santa N varios momentos notables: “Todo para mí” (que en el concierto echó en falta el acordeón), “No me quejo” (definido por Ann como un “alegato de la vida”) o el tema más aplaudido de la noche, “Labios” (cuya letrista estaba en primera fila, a mi lado), interpretado por una Mariona muy dócil. Aparte de esas piernas infinitas, de esa voz susurrante y de esos ojos reptilianos, tiene un no sé qué esta chica… Ahora entiendo por qué Ann decía que algunas musas también son, al adoptar un papel tan elevado, artistas. No me explico, en fin, por qué no hablé con Mariona…

Por cierto, Carlos Ann también me comentó que ya estaba terminado su disco (a dúo, de nuevo, con Mariona Aupí) de poemas musicados de Juan Gelman. Estoy ansioso por comprobar el resultado. Por dar otra dimensión a algunos versos que conozco. Ese es el motivo de la musicalización. Escuchar lo que pide el texto. Vestirlo. Acariciarlo. Volver a desnudarlo. Hasta que, por fin, descubramos (y con eso es más que suficiente: ¿se puede mejorar al mejor Panero o a Gelman?) una sensación distinta. E impagable. “Cómo será pregunto. / Cómo será tocarte a mi costado. / Ando de loco por el aire / que ando que no ando.” (J. Gelman).

Por HÉCTOR ACEBO (La Huella Digital,10/06/09)